Kanker

Leven na of met kanker

Kanker en de behandeling daarvan kan een mens uit balans brengen. Tijdens de behandeling kan men last hebben van piekergedachtes en ook speelt de vraag: hoe houd ik deze behandelingen vol? Veel mensen hebben ook zorgen over hun omgeving: de partner en kinderen. De behandelingen voor kanker, zoals chemotherapie, bestraling en operaties, zijn vaak ingrijpend en kunnen veel consequenties met zich meebrengen. Mensen kunnen verlies van energie ervaren, concentratieproblemen hebben, moeite hebben met uiterlijke veranderingen, problemen met seksualiteit ervaren en het vertrouwen in hun lichaam verliezen.


De invloed van de de ziekte kanker en de behandelingen op uw leven

Na afloop van de behandelingen worden de emoties vaak nog sterker ervaren dan tijdens de behandelingen. Emoties als angst, verdriet, blijdschap en boosheid wisselen elkaar af of worden tegelijkertijd gevoeld. Dit kan verwarrend zijn want er wordt verwacht dat u het leven weer oppakt, omdat “het ergste nu achter de rug is”. Deze fase roept veel vragen en angst op: wat als de ziekte terug komt? Hoe kan ik mijn werk of mijn gezinsleven weer oppakken? Met welke consequenties zal ik moeten leren leven? Dit wordt in de literatuur benoemd als ‘het gat na de behandeling’. Juist op het moment dat de acute behandelingen van de kanker zijn afgerond, is er aandacht nodig voor wat er is gebeurd, de consequenties en hoe je verder kan. Gelukkig is de laatste jaren vanuit de overheid veel aandacht voor deze vragen en wordt er in revalidatieprogramma’s psychosociale hulp aangeboden.


Wat kan vaktherapie betekenen voor u als u herstelt na kanker of leeft met kanker?

Vaktherapie is een vorm van psychosociale hulp en biedt u de mogelijkheid om op een heel eigen manier emoties te uiten en te ordenen om er zo weer grip op te krijgen. In vaktherapie staat niet het praten, maar het doen en ervaren centraal. Daardoor doet u nieuwe ervaringen op waardoor u anders kunt gaan voelen of andere manieren ontdekt om met de bestaande situatie om te gaan. Veel oncologiepatiënten geven aan dat zij door creatief werken, muziek en drama weer voelen wat belangrijk is voor hen en dat hun zelfvertrouwen hierdoor wordt versterkt. Dit onderstreept de bevindingen in de literatuur waarin wordt genoemd dat vaktherapie angst kan verminderen en de coping (de manier van omgaan met de situatie) kan helpen verbeteren.

Vaktherapie kan ook uw familieleden ondersteunen om te gaan met de veranderde situatie.


Behandeltraject en werkwijze

Er zijn verschillende vormen van vaktherapie binnen de oncologie: muziektherapie, beeldende therapie, dramatherapie, psychomotorische therapie en danstherapie. U kunt terecht bij een zelfstandig gevestigd vaktherapeut die geregistreerd staat in de ‘Verwijsgids Kanker’ van het IKNL. Via deze digitale verwijsgids weet u dat een vaktherapeut gespecialiseerd is in de oncologie. Ook zijn er verschillende revalidatieprogramma’s die vaktherapie als onderdeel van het revalidatieprogramma aanbieden.

In vaktherapie zult u samen met de therapeut bespreken wat u wilt bereiken. Daarbij kunt u denken aan het verminderen van klachten als angst of depressie, het verwerken van de impact van kanker en rouwverwerking of het vergroten van de coping om met de emoties om te gaan. De therapie kan zich ook richten op het versterken van uw sterke kanten en het opbouwen van een nieuw zelfvertrouwen. Dit laatste kan ook bij open ateliers (zoals een open atelier in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis) of inloophuizen. Ook bieden vaktherapeuten herstel-ondersteunende therapie aan. Dat betekent: vooral ingaan op wat goed gaat en dat versterken.

De frequentie van de therapie is gemiddeld 1 à  2 uur per week. Hoe lang de therapie zal duren is afhankelijk van uw klachten.

Om vaktherapie te kunnen volgen hoeft u niet creatief te zijn of goed te kunnen musiceren. Als u open staat voor beeldend werken, voor muziek of dans, dan is dat een goed begin om profijt te kunnen hebben van deze therapievorm.


Meer informatie

Kan vaktherapie iets voor u betekenen?  Kijk dan in de Digitale Verwijsgids Oncologie voor een gespecialiseerde vaktherapeut. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Op de volgende websites kunt u meer informatie vinden:

Bekijk ook eens de film over vaktherapie in de oncologie (ongeveer 9 minuten). 

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >