1. Home
  2. Psychische problematiek
  3. Persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis

Wat is een persoonlijkheidsstoornis?

Uw persoonlijkheid wordt gevormd door veel zaken: de manier waarop u naar het leven kijkt, uw gedrag, patronen die u heeft ontwikkeld en uw karakter. Als u een gezonde persoonlijkheid heeft, bent u over het algemeen in staat om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden en kunt u gezonde en betekenisvolle relaties met anderen aangaan.

Als u een persoonlijkheidsstoornis heeft, merkt u dat u vastloopt in uw gedrag en uw gedachten. Negatieve of starre karaktertrekken als jaloezie, angst, wantrouwen, impulsiviteit of afhankelijkheid kunnen de overhand krijgen en u tegenwerken in het omgaan met de omstandigheden of de mensen om u heen. Dit is een langdurig patroon van gedrag en gedachten dat u niet makkelijk op eigen kracht kunt veranderen.


Gevolgen in het dagelijks functioneren

Een persoonlijkheidsstoornis heeft grote gevolgen voor uw dagelijks leven. Het kan betekenen dat u snel overspoeld raakt door emoties of juist nauwelijks contact hebt met wat u voelt. De emoties kunnen heel snel wisselen, waardoor u het gevoel heeft dat uw gedachten u chaos en verwarring brengen of dat u juist leegte in uw hoofd hebt. Misschien weet u niet goed welke gedachten wel of niet kloppen. U kunt heel impulsief handelen zonder te denken over de gevolgen of juist nauwelijks iets durven ondernemen. Vanuit een negatief zelfbeeld komt ongezond gedrag in de vorm van middelenmisbruik, eetproblemen, zelfbeschadiging of het aangaan van risicovolle relaties veel voor.

U kunt problemen ondervinden in vriendschappen, relaties, werk en gezin die telkens terugkeren. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen u meer dan gemiddeld uit evenwicht brengen. Het organiseren van uw leven kan u veel moeite kosten.


Vaktherapie bij een persoonlijkheidsstoornis

Binnen vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. Door middel van gerichte oefeningen en begeleiding leert u om uw eigen starre patronen te herkennen en te doorbreken. Als u geneigd bent om altijd de leiding en het initiatief te nemen, kunt u bijvoorbeeld in een muziekstuk ervaren hoe het is om te volgen of bij een tekenoefening een tekening van een ander aan te vullen. U oefent met uw eigen grenzen en de grenzen van een ander. Bent u eerder teruggetrokken of angstig, dan kunt u ervaren hoe het is om letterlijk ruimte in te nemen, bijvoorbeeld op een vel papier of in een bewegingsoefening. Zo worden de patronen zichtbaar die u hebt ontwikkeld, net als de gedachten en emoties die daarbij horen.

Als u zich bewust bent van uw patroon van handelingen, gedachten en emoties, hebt u de mogelijkheid om dit te doorbreken en om ander gedrag te ontwikkelen. U kunt keuzes maken in de manier van uiten van gedrag. Daarmee ontstaat ook de mogelijkheid tot uiten, delen, verdragen en verwerken van ervaringen die mede geleid hebben tot de persoonlijkheidsstoornis. U kunt uw gevoelens op uw eigen, persoonlijke manier vormgeven.


Behandeltraject en werkwijze

Vaktherapie is binnen klinische of dagbehandeling vaak onderdeel van een multi-disciplinaire behandeling, maar behandeling kan ook alleen uit een vorm van vaktherapie bestaan. De behandeling is doelgericht en methodisch en vindt zo mogelijk plaats in een groep, waarbij u van en aan elkaar kunt leren. Zo’n behandeling kan een aantal maanden tot ruim een jaar duren.

Als een groep voor u niet geschikt is omdat u het bijvoorbeeld te moeilijk vindt om uw ervaringen in een groep te delen, dan kunt u ook individuele therapie krijgen waarbij de therapeut samen met u doelen afspreekt en een behandelplan opstelt.

Afhankelijk van de ernst van de persoonlijkheidsstoornis en de mate van functioneren wordt vaktherapie aangepast aan uw specifieke mogelijkheden en behoeften.


Meer informatie

Herkent u zichzelf of een naaste in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Kijkt u ook eens op de volgende website voor meer informatie: http://www.kenniscentrumps.nl of bekijk het volgende filmpje met ervaringsverhalen van mensen met een persoonlijkheidsstoornis waarbij ook vaktherapie in beeld komt:

 

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >