Taal en spraak

Wat zijn taal- en spraakproblemen?

Een taal- en/of spraakprobleem of taalontwikkelingsstoornis (TOS) wordt vaak op jonge leeftijd opgemerkt. Een TOS kan verschillende uitingsvormen hebben. Zo kan een kind pas laat beginnen met praten of komt de spraakontwikkeling helemaal niet op gang. Sommige mensen kunnen bepaalde klanken niet maken waardoor de spraak moeilijk verstaanbaar wordt. Anderen hebben moeite met het vinden van de juiste woorden of met de zinsopbouw. Het kan ook voorkomen dat de woordenschat achterblijft of dat het begrip van gesproken taal minder groot is.

Een taal- of spraakprobleem kan niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen voorkomen.
 

Gevolgen in het dagelijks functioneren

Een taalontwikkelingsstoornis kan grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven. Iemand met TOS heeft moeite om de taal om zich heen voldoende te begrijpen en kan zichzelf minder goed uitdrukken. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor het zelfvertrouwen en het sociale leven. Ook kan het invloed hebben op het functioneren op school of op het werk.

Een TOS kan daarnaast leiden tot gedragsproblemen: iemand die zich niet goed kan uiten kan boos worden of juist heel stil.
 

Vaktherapie bij taal- en spraakproblemen

In vaktherapie staat het ervaren en handelen centraal. De vaktherapeut richt zich vooral op de emotionele gevolgen van de taalontwikkelingsstoornis. De behandeling zal ook bijdragen aan de taalverwerving of het vloeiend kunnen spreken. Door middel van werkvormen als tekenen, schilderen, dans, spel of sport kunnen emoties worden geuit zonder dat daar veel taal bij nodig is. Een zorgvuldige opbouw van de behandeling zorgt voor succeservaringen: een cliënt die het gevoel heeft dat hij op taalgebied achterloopt, kan ontdekken wat er wél lukt en waar zijn sterke kanten liggen.

In muziektherapie kan door middel van het luisteren of zingen van liedjes de taalverwerving en woordvinding worden gestimuleerd. Met bekende liedjes en rijm is het makkelijker om de woorden te vinden. Het ritme van de melodie helpt mee om de spraak vloeiender te maken.

In dramatherapie kunnen door rollenspellen, dialogen of vraag- en antwoordspellen de spraak en de gesprekstechnieken geoefend worden.
 

Behandeltraject en werkwijze

Behandeling voor taal- en spraakproblemen kan individueel of in een groep worden aangeboden. De behandelduur is afhankelijk van de klachten en kan varieren van een paar maanden tot een jaar. 
 

Meer informatie

Herkent u zichzelf of uw kind in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Bekijk onderstaand filmpje over het herkennen van de signalen van een taalontwikkelingsstoornis.

Bekijk ook het filmpje op Vimeo over taalontwikkelingsstoornis.

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >