1. Home
  2. Omgaan met beperking of...
  3. Verstandelijke beperking (LVB)

Verstandelijke beperking (LVB)

Wat is een verstandelijke beperking?

We spreken van een lichte verstandelijke beperking als iemand een IQ heeft tussen de 50 en 70. De verstandelijke beperking kan samenhangen met een syndroom, waarbij ook andere lichamelijke en psychische beperkingen voorkomen.

Iemand met een lichte verstandelijke beperking ondervindt problemen in de sociale aanpassing en sociale zelfredzaamheid.
 

Gevolgen in het dagelijks leven

Iemand met een lichte verstandelijke beperking kan in het dagelijks leven moeite hebben met schoolse vaardigheden als lezen, schrijven en rekenen. Daarnaast kunnen de dagelijkse taken een probleem vormen, zoals de  zelfverzorging, de verantwoordelijkheden van een baan, geldbeheer en het plannen van taken op school en het werk. Vaak is begeleiding nodig op verschillende levensgebieden.

Een verstandelijke beperking leidt vaak ook tot problemen in de sociale omgang, zoals het aangaan en onderhouden van vriendschappen, het aangaan van relaties of de vrijetijdsbesteding. Door de beperking is het vaak ook lastiger om zich te uiten en woorden te vinden aan emoties, waardoor iemand zich onbegrepen en gefrustreerd kan voelen.
 

Vaktherapie bij een verstandelijke beperking

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. Er wordt zo minder een beroep gedaan op verstandelijke en verbale vaardigheden dan bij andere therapievormen. Door de inzet van specifieke materialen en werkvormen stemt de vaktherapeut de therapie voortdurend af op het belevingsniveau van de cliënt. De vaktherapeut richt zich op de sterke kanten van de cliënt en de succeservaringen die hij of zij opdoet.

Afhankelijk van de problemen die de cliënt ondervindt, zal de therapeut in overleg met de cliënt de doelen vaststellen. Die kunnen zich richten op de lichaamsbeleving, het eigen functioneren of het sociale functioneren. De vaktherapeut kan bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen aanbieden om lichamelijke spanning te leren herkennen en te verminderen. In samenwerkingsoefeningen of rollenspellen kan geoefend worden met het herkennen van de eigen emoties of de emoties van een ander. De vaktherapeut zal tijdens of na de oefeningen met de cliënt stilstaan bij wat er gebeurt en welke emoties dit oproept. Hoe voelt het in je lijf als je boos, bang of gespannen bent? Hoe kun je aan een ander zien dat die boos, blij of verdrietig is? In werkstukken kunnen frustraties worden vormgegeven, waardoor ook anderen buiten de therapie kunnen zien wat een cliënt misschien niet zo kan verwoorden.
 

Behandeltraject en werkwijze

Vaktherapie is individueel, in een groep of met het gezin mogelijk. De problematiek naast de (lichte) verstandelijke beperking bepaalt de behandelduur, frequentie, locatie en de interventies.

Om het effect van de therapie optimaal te maken, werkt de vaktherapeut samen met het netwerk van de cliënt en is er extra aandacht voor het vertalen en gebruiken van het geleerde in de therapie naar het dagelijks leven.
 

Wanneer is vaktherapie niet geschikt? Als iemand met een verstandelijke beperking in een crisis verkeert, in het geval van een acute psychose, bij het ontbreken van motivatie of bij ernstige depressie of suïcidaliteit is vaktherapie (nog) niet geschikt.
 

Meer informatie

Herkent u zichzelf, uw kind of een naaste in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hierVoor kinderen en jongeren kunt u bij uw gemeente informeren hoe en waar vaktherapie vergoed wordt. 

Kijkt u ook eens op de volgende websites voor meer informatie:

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >