1. Home
  2. Negatief zelfbeeld en gedrag
  3. Hechtingsproblematiek

Hechtingsproblematiek

Wat is hechtingsproblematiek?

Voor een kind is het van belang dat het een goede relatie met zijn verzorgers ontwikkelt en dat hij erop kan vertrouwen dat er voor hem gezorgd wordt. Als een baby huilt, wordt hij opgepakt en getroost; als hij honger heeft, wordt hij gevoed en als hij iets nieuws kan, wordt hij geprezen. Met die veiligheid als basis durft een kind de wereld om zich heen te ontdekken.

Niet alle kinderen groeien op in een omgeving waarin zorg en aandacht vanzelfsprekend zijn. Als een kind opgroeit in een gezin waarin basale zorg ontbreekt, waarin de ouder niet aanvoelt wat een kind nodig heeft of door eigen problematiek afwezig is of onvoorspelbaar reageert, is dit voor een kind een onveilige omgeving om op te groeien. Het vanzelfsprekende vertrouwen dat kinderen in hun ouders hebben, komt niet of minder op gang en daarmee ook het vertrouwen in het eigen kunnen. Het kind leert onvoldoende hoe het op een veilige en gezonde manier met anderen contact kan maken. Ook het onderscheid tussen prettige en risicovolle contacten kan lastig te maken zijn voor kinderen.

Hoewel hechtingsproblemen in de (vroege) jeugd ontstaan, kan dit ook in de volwassenheid grote gevolgen hebben.


Gevolgen in het dagelijks functioneren

Iemand met een hechtingsstoornis kan dit op verschillende manieren uiten. Zo kan iemand erg wantrouwend zijn naar anderen, zich terugtrekken en niet laten zien wat hij werkelijk denkt of voelt. Een andere uitingsvorm van een hechtingsstoornis kan zijn dat iemand claimend, ontremd of bepalend gedrag vertoont. Een kind kan zomaar bij wildvreemden op schoot gaan zitten of is een allemansvriend. Iemand is ontroostbaar bij verdriet of is druk, chaotisch en ongeconcentreerd. Vriendschappen maken en onderhouden lukt vaak moeilijk omdat er geen wederkerigheid is en omdat iemand onvoldoende heeft geleerd om zich in anderen in te leven. Ook worden anderen soms ‘instrumenteel’ gebruikt: er wordt vooral gekeken naar wat iemand hem of haar kan bieden. Dit gedrag kan egocentrisch en oppervlakkig overkomen. Er is vaak een patroon van aantrekken en afstoten, waardoor anderen het contact soms verbreken of waardoor conflicten kunnen ontstaan.


Vaktherapie bij hechtingsproblematiek

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. Vaktherapie bij een hechtingsstoornis kan zowel op de kinderleeftijd, als in de volwassenheid worden ingezet.

Bij de behandeling van een hechtingsstoornis zal de vaktherapeut zich uiterst voorspelbaar opstellen: hij zegt wat hij doet en hij doet wat hij zegt. Er zal veel geïnvesteerd worden om de therapeutische relatie op te bouwen die gebaseerd is op veiligheid, vertrouwen en respect: hiermee valt of staat de therapie. De therapeut vormt het rolmodel van de opvoeder waar het kind zich aan kan spiegelen en richt zich op wat er allemaal goed gaat, maar ook op het bieden van veiligheid en grenzen. In bewegingsoefeningen of rollenspellen kan iemand oefenen met afstand en nabijheid. Hoe ver staan anderen van je af en wanneer komen ze te dichtbij? Op welke manieren kun je dit aangeven? Ook wordt geoefend met het herkennen van emoties, zowel bij iemand zelf als bij anderen. De wederkerigheid wordt geoefend, bijvoorbeeld door het om beurten spelen van een spel of een muziekstuk. Een spel wordt leuker als je het samen speelt, een muziekstuk klinkt mooier als je niet zomaar door elkaar speelt maar als ieder zijn eigen afgesproken deel heeft. Door middel van werkvormen zoals tekenen of het maken van een creatief werkstuk kan aan de eigen identiteit gewerkt worden. Wie ben je eigenlijk, wat hoort bij jou en wat juist niet? Bij jonge kinderen wordt vaak met verbeeldingsmaterialen gewerkt. De emoties die het kind ervaart worden niet benoemd, maar uitgespeeld en geprojecteerd op het materiaal in een beeldtaal die voor het kind begrijpelijk is.


Behandeltraject en werkwijze

Vaktherapie bij een hechtingsstoornis wordt vaak individueel gegeven. In een later stadium kan ook op groepstherapie worden overgegaan. In sommige gevallen werkt de vaktherapeut met het hele gezin. Afhankelijk van de aard en de ernst van de klachten kan de behandelduur sterk verschillen, van enkele maanden tot enkele jaren.


Meer informatie

Herkent u zichzelf of uw kind in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

 

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >