Wat is vaktherapie?
  1. Home

Faalangst

Wat is faalangst?

Faalangst is de angst om fouten te maken en komt voor bij zowel kinderen als volwassenen. De faalangst kan betrekking hebben op prestaties, zoals een spreekbeurt, een toets of examen of tijdens een sportwedstrijd. Er kan ook sprake zijn van sociale faalangst. Dit heeft betrekking op het zich niet geaccepteerd voelen door de ander.

Faalangst kan verschillende oorzaken hebben:

  • Het kan te maken hebben met aanleg. Iemand is van zichzelf niet zo zelfverzekerd en zal snel denken dat hij niet goed genoeg is.
  • Iemand kan overvraagd worden, bijvoorbeeld hoge verwachtingen van ouders.
  • Het niveau van opleiding of werk is te hoog.
  • Negatieve ervaringen uit het verleden kunnen zorgen voor faalangst.


Gevolgen voor dagelijks functioneren

Faalangst kan grote invloed hebben op jouw dagelijks functioneren. Het kan leiden tot stress en spanningsklachten die op allerlei gebied klachten kunnen geven. Denk aan hoofdpijn, slecht slapen, prikkelbaar zijn of piekeren.

Er zijn verschillende manieren waarop mensen met faalangst omgaan. Het kan zijn dat je zo bang bent om fouten te maken dat je als het ware over-actief aan de slag gaat. Je oefent een presentatie over en over, terwijl je eigenlijk alle details perfect uit je hoofd kent. Of je blijft maar verbeteringen aanbrengen in je verslaglegging, omdat je bang bent dat het anders niet goed genoeg bevonden zal worden. Kinderen en jongeren kunnen voortdurend het gevoel hebben dat ze de lesstof nog niet genoeg beheersen en tot diep in de nacht blijven leren voor een proefwerk. Dit wordt actieve faalangst genoemd.

Het kan ook zijn dat je zo bang bent dat je fouten zult maken, dat je juist niet meer tot actie komt. Het geloof dat het toch wel weer mis zal gaan, is zo groot dat je er geen noodzaak meer in ziet om er nog energie in te steken. Je gaat als het ware onderpresteren. Dit wordt passieve faalangst genoemd.

Als je last hebt van sociale faalangst, dan kun je sociale contacten steeds meer gaan vermijden omdat je bang bent er niet bij te horen, niet aardig gevonden te worden of niet mooi genoeg te zijn. Dit kan ervoor zorgen dat je steeds meer in een sociaal isolement komt, waarbij het aangaan van contacten steeds lastiger wordt. Of je gaat je juist ontzettend overschreeuwen door stoer te doen of overdreven grappig, waardoor mensen niet meer goed kunnen inschatten wat ze aan je hebben en je gaan vermijden, waardoor je steeds meer buiten de groep komt te staan.

Kinderen met faalangst kunnen blokkeren bij toetsen of spreekbeurten. In sommige gevallen zijn ze geneigd om school te mijden of ontwikkelen ze een schoolfobie.


Vaktherapie bij faalangst

Binnen vaktherapie gaat het niet om praten, maar om handelen en ervaren. Ook lichaamsbewustzijn neemt een belangrijke plaats in. De vaktherapeut helpt je door middel van gerichte oefeningen en opdrachten inzicht te geven in jouw gevoel, jouw denkpatronen en de manier waarop jij hierdoor handelt in spannende situaties.

Je leert van negatieve gedachten meer helpende gedachten te maken die een positieve invloed hebben op jouw gevoel en op jouw handelen. Zo kun je in rollenspel oefenen met lastige situaties en verschillende oplossingsmogelijkheden uitproberen. Je schrijft bijvoorbeeld jouw eigen script waarin je de gewenste situatie schetst en laat deze spelen door de therapeut of je groepsgenoten. Jij neemt de regie over het spel en krijgt zo ook weer de regie terug op jouw eigen handelen. Kinderen kunnen hun eigen verhaal verzinnen en spelen over thema’s die met faalangst te maken hebben. Het maken van muziek kan je helpen om te oefenen met jouw eigen plan trekken of ervaren wat het met je doet als anderen naar jou luisteren. Door middel van dans en beweging ervaar je hoe het voelt om ruimte in te nemen en hoe anderen daarop reageren. De oefeningen die je doet laten jou ervaren welke oplossingen bij jou passen en welke niet en helpen je oude patronen te doorbreken.

Een faalangstbehandeling voor jongere kinderen is vanzelfsprekend anders ingericht dan die voor volwassenen. De nadruk ligt hier minder op de gedachten en de aandacht voor het symbolisch spel is groter.


Behandeltraject en werkwijze

Faalangst kan zowel individueel als in groepsverband worden behandeld. Dit is afhankelijk van de ernst van de faalangst. In een groep kun je ervaringen uitwisselen en leren van elkaar. Soms zijn de klachten te groot en vinden mensen het prettiger individueel te starten. Als je in individuele behandeling groeit in jouw zelfvertrouwen, is het mogelijk dat je daarna alsnog in groepsverband verder gaat.

Omdat faalangst in veel gradaties voorkomt, kan de behandelduur variëren van een aantal maanden tot ongeveer een jaar.


Meer informatie

Herken je jezelf of jouw kind in het bovenstaande en wil je dat er nu iets aan gedaan wordt? Zoek dan hier een vaktherapeut in jouw buurt. Wil je weten of jouw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Op de volgende website kun je meer lezen over faalangst: http://www.allesoverfaalangst.nl/.

Bekijk ook eens het filmpje op YouTube over faalangst.

Praktische informatie

Wil je meer weten over vaktherapie?
Lees meer

Vaktherapie en jouw ziektekostenverzekering

Lees meer