Korsakov

Wat is het syndroom van Korsakov?

Het syndroom van Korsakov is een neurologische aandoening die de functie van de hersenen aantast. De directe oorzaak is een tekort aan vitamine B veroorzaakt door een langdurige alcoholverslaving. Iemand met Korsakov heeft ernstig geheugenverlies, heeft moeite met de oriëntatie in tijd en plaats of met het herkennen van personen. Om de gaten in het geheugen op te vullen, verzinnen patiënten met Korsakov regelmatig verhalen over zichzelf.

Het functieverlies van de hersenen komt tot stilstand als de patiënt stopt met drinken, maar dit verlies zal niet meer terugkomen. Korsakov is daardoor geen progressieve ziekte, zoals bijvoorbeeld Alzheimer, maar is ook niet te genezen.

 

Gevolgen in het dagelijks leven

Iemand met Korsakov is niet tot nauwelijks in staat om voor zichzelf te zorgen. Bij dagelijkse taken zoals douchen of eten, is intensieve begeleiding nodig. De patiënt heeft weinig oog voor zijn persoonlijke hygiëne of zijn eigendommen. Het geheugenverlies brengt verwarring en onzekerheid met zich mee. Daardoor zal iemand met Korsakov vaker sociale situaties vermijden of de neiging hebben om agressief te reageren als iemand hem wijst op een vergissing of iets dat hij vergeten is.

De patiënt heeft hulp nodig bij het structureren van zijn dag. Omdat hij veel moeite heeft afspraken te maken en na te komen, raakt het sociale leven ernstig ontregeld.

 

Vaktherapie bij Korsakov

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. Een vaktherapeut kan patiënten met Korsakov helpen actief en betrokken te blijven bij zichzelf en hun omgeving.

De eigen keuzes staan centraal: wat vindt iemand mooi, belangrijk, wat wil iemand leren?  De patiënt krijgt de gelegenheid om emoties als verdriet en boosheid te uiten of herinneringen op te roepen. Dit alles kan ook zonder veel taal te gebruiken. De patiënt blijft op deze manier meer in contact met zichzelf, wat heel belangrijk is omdat mensen met Korsakov geneigd zijn zich terug te trekken of defensief te reageren. In vaktherapie kan een patiënt, via de eigen keuzes, de regie terugvinden. Bij het maken van een werkstuk blijft dit als eindresultaat bestaan en kan zo ook door anderen bekeken en besproken worden. Het beluisteren van een (bekend) muziekstuk kan sterke emoties oproepen en de patiënt weer toegang geven tot herinneringen.

Door nauwgezette individuele aansluiting bij de interesses en mogelijkheden van de patiënt is deze tot verrassende resultaten in staat. Deze succeservaringen vergroten het zelfvertrouwen. Het weer durven nemen van initiatief en het maken van keuzes vergroten het gevoel van autonomie. De patiënt ervaart plezier en krijgt de bevestiging dat ook hij iets kan leren; belangrijke aspecten voor het welzijn en de zingeving.

Daarnaast draagt de vaktherapie bij aan het terugdringen van gedragsproblemen. Het werken in een groep helpt de patient sociaal actief te blijven.

 

Behandeltraject en werkwijze

Het behandeltraject kan bestaan uit een groepsaanbod, individueel binnen de groep of individuele therapie.

Korsakov is niet te genezen, daardoor zijn de trajecten veelal langlopend, soms jarenlang. De behandeltrajecten zijn aangetoond effectief zolang het aanbod blijft bestaan. Wekelijkse therapie zorgt voor weekritme, gewenning en momentum.

Vaktherapie kan in zorginstellingen, op dagbehandelingen en aan huis gegeven worden. Met name de laatste optie waarderen mensen vanwege het gemak en de vertrouwdheid van de eigen omgeving.

Vaktherapie is niet geschikt als de patiënt tijdens de behandeling onder invloed van alcohol is.

 

Meer informatie

Herkent u zichzelf of een naaste in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Kijk ook eens op de website van het Korsakov Kenniscentrum: https://www.korsakovkenniscentrum.nl/.

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >