1. Home
  2. Ingrijpende...
  3. Trauma en PTSS

Trauma en PTSS

Wat is een trauma?

Een trauma kan ontstaan na een schokkende en ingrijpende gebeurtenis, zoals een verkeersongeval, een inbraak, het getuige of slachtoffer zijn van geweld of misbruik, maar ook na een plotseling schokkend verlies van werk of van een naaste. Gevoelens van onmacht, woede, angst en afschuw of juist verdringing zijn logische reacties op zo’n ingrijpende gebeurtenis. In veel gevallen worden die gevoelens in de loop der tijd verwerkt en kan het gewone leven weer min of meer hervat worden. We spreken van een trauma als deze gevoelens niet verminderen en als de angstreactie aanwezig blijft, ook als het reële gevaar niet meer aanwezig is. Het komt ook voor dat de klachten zich pas maanden (en soms jaren) na de gebeurtenis openbaren. Een trauma kan zowel bij kinderen als volwassenen voorkomen. Als u na een trauma langdurige klachten overhoudt, wordt dit ook een posttraumatische stressstoornis genoemd.
 

Gevolgen in het dagelijks leven

Als u een trauma heeft, is uw basisgevoel van veiligheid aangetast. U kunt bijvoorbeeld wantrouwend zijn tegenover anderen, angstig en schrikachtig of onvoorspelbaar voor uw omgeving. Misschien heeft u last van herbelevingen of heeft u het gevoel dat u het contact met uw eigen lichaam kwijt  bent. Lichamelijke klachten als hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid of hartkloppingen kunnen voorkomen, maar ook stressreacties als slapeloosheid, nachtmerries, concentratieproblemen of somberheid.  

De gevolgen voor het dagelijks leven zijn vaak groot.  Zo kan het moeilijk zijn om de dagelijkse routine van school of werk vol te houden. Situaties of plekken die met de ingrijpende gebeurtenis te maken hebben, kunnen de heftige gevoelens opnieuw oproepen. Veel mensen met een trauma voelen zich onzeker en alleen of hebben last van schuld- en schaamtegevoelens over wat er is gebeurd. Als gevolg daarvan kunt u zich gaan terugtrekken, waardoor u in een sociaal isolement kunt komen.
 

Vaktherapie bij een trauma

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het handelen en het ervaren. Samen met u kijkt de vaktherapeut naar uw basisveiligheid en basisbehoeften. Wat is er voor nodig om u nu weer veilig te voelen? Door middel van praktische oefeningen leert u de signalen te herkennen wanneer het gevoel van onveiligheid of dreiging bij u opkomt. De vaktherapeut helpt u te ontdekken welke emoties dat oproept en waar dat voelbaar is in uw lichaam. De vaktherapeut zal vervolgens op een gecontroleerde manier met u terugkijken op het trauma. Dat kan door het maken van een werkstuk dat de gebeurtenis en bijbehorende emoties symboliseert of door een muziekstuk dat voor u belangrijk is. Door op deze manier in een veilige omgeving uiting te geven aan uw gevoelens rondom het trauma en de gevolgen daarvan, neemt de heftigheid in het dagelijks leven vaak af. In rollenspellen kunt u onderzoeken welke manieren van reageren er zijn in specifieke situaties. Door deze werkvormen ontdekt u welke mogelijkheden u heeft om de angst en onmacht af te laten nemen en de grip op uw leven terug te krijgen.


Behandeltraject en werkwijze

Vaktherapie bij een trauma vindt meestal individueel plaats en later soms in een groep. Omdat het basisvertrouwen is beschadigd, zal de vaktherapeut allereerst zorgen voor een goede behandelrelatie met u. De volgende stap is het werken aan de traumatische herinneringen zodat de angst af kan nemen en u kunt ervaren welke mogelijkheden u in het hier-en-nu heeft om met het trauma om te gaan. De technieken zullen eerst in de therapiesituatie worden geoefend, en vervolgens in het dagelijks leven.

Omdat de gevolgen van een trauma erg divers zijn, kan de behandelduur variëren. 
 

Meer informatie

Herkent u zichzelf of uw kind in het bovenstaande? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >