Wat is vaktherapie?
  1. Home

Bipolaire stoornis

Wat is een bipolaire stoornis?

Een bipolaire stoornis wordt ook wel manisch-depressieve stoornis genoemd. Ieder mens kent periodes van pieken en dalen, maar bij een bipolaire stoornis zijn deze stemmingen ernstig ontregeld en liggen de pieken en dalen extreem ver uit elkaar. In een manische periode voelt iemand zich erg energiek, uitbundig en uitgelaten of juist nerveus en prikkelbaar. Een depressieve periode daarentegen kenmerkt zich door somberheid en lusteloosheid, zonder aanwijsbare aanleiding of oorzaak.

Een bipolaire stoornis is niet te genezen, maar wel goed te behandelen.


Gevolgen in het dagelijks functioneren

Als je een bipolaire stoornis hebt, hebben de stemmingswisselingen een grote invloed op jouw dagelijks functioneren. In een manische periode kun je rusteloos en overactief zijn. Jouw behoefte aan slaap kan afnemen en het denken en de spraak kunnen versnellen. Omdat je jezelf in een manie makkelijk overschat, leidt dit soms tot risicovol of onverantwoord gedrag. Je kunt dan bijvoorbeeld te veel geld uitgeven, gevaren onderschatten of ontremd raken op het gebied van seks, alcohol of drugs. In sommige gevallen gaat een manische periode over in een psychose.

In depressieve periodes kun je de neiging hebben om jezelf af te zonderen of kun je heel vermoeid raken door gewone alledaagse taken als douchen of boodschappen doen. Ook kun je beheerst worden door negatieve of sombere gedachten.

De dagelijkse routine is zonder regulerende medicatie moeilijk vol te houden bij een bipolaire stoornis. Taken als school, studie of werk zijn lastig te volbrengen omdat je bij een manische periode afgeleid raakt of je juist zo extreem op je taken stort, dat je oververmoeid raakt. In een depressieve periode kun je de energie en de belangstelling er niet of nauwelijks voor opbrengen.

In veel gevallen maakt juist de omgeving zich grote zorgen over jouw gedrag, terwijl je zelf de ernst van je stemmingswisselingen wel mee vindt vallen. Ook dat is een onderdeel van het ziektebeeld.


Vaktherapie bij een bipolaire stoornis

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. Omdat een bipolaire stoornis niet geneest, zal de vaktherapeut je vooral begeleiden in het accepteren van jouw ziekte en jouw omgang ermee.

Je kunt in vaktherapie onderzoeken wat precies de waarschuwingssignalen zijn voor het omslaan van een stemming. Wat voel je in je lijf vlak voordat je manisch of depressief wordt? Waar voel je dat precies? Veel mensen zijn niet zo gewend om naar hun lichaam te luisteren. In vaktherapie kun je (soms letterlijk) even stilstaan bij de signalen die het lichaam geeft, zodat je beter in staat bent om deze signalen serieus te nemen en ernaar te handelen. Bij een depressieve periode is het van belang om juist actief te zijn. In vaktherapie kun je door middel van oefeningen (bijvoorbeeld op het gebied van sport en spel) jouw lichaam in beweging zetten, waardoor activerende processen op gang komen. Ook muziek maken of beluisteren kan een belangrijk hulpmiddel zijn om je stemming te beïnvloeden.

Ook kun je oefenen met het aangeven van jouw grenzen, zodat je niet te veel stress of druk ervaart en jouw stemming gelijkmatiger blijft. In rollenspellen kun je leren hoe je op een goede manier ‘nee’ zegt tegen druk van buitenaf en hoe je daarbij stevig en overtuigend overkomt. In dans en beweging kun je ervaren hoe je ruimte kunt innemen of hoe dichtbij  je een ander laat komen. In creatieve werkstukken kun je jouw ervaringen en emoties symboliseren, waardoor je er weer op een andere manier naar kunt kijken.


Behandeltraject en werkwijze

De vaktherapeut zal eerst zo goed mogelijk in kaart brengen welke klachten je precies hebt bij de bipolaire stoornis: heb je meer depressieve of juist manische periodes en hoe snel wisselen deze stemmingen zich af? De vaktherapie bij een bipolaire stoornis gaat vaak samen met medicatie om je stemmingen meer in balans te brengen.

Vaktherapie kan individueel of in groepen worden aangeboden. Het lotgenotencontact en ervaringsverhalen horen, is vaak van grote meerwaarde.

Omdat het beloop van een bipolaire stoornis per persoon zo verschillend kan zijn, kan ook de behandelduur erg uiteenlopen.

Wanneer is vaktherapie niet geschikt? Wanneer u ernstig verward of angstig bent door waandenkbeelden of een (beginnende) psychose, is vaktherapie nog niet geschikt.


Meer informatie

Herken je jezelf of een naaste in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor jou betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in jouw buurt. Wil je weten of jouw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Kijk ook eens op de website van de Vereniging voor Manisch Depressieven en Betrokkenen: http://www.vmdb.nl/ of bekijk het filmpje op YouTube van Psychose.net over psychosegevoeligheid, manie en depressie.

Praktische informatie

Wil je meer weten over vaktherapie?
Lees meer

Vaktherapie en jouw ziektekostenverzekering

Lees meer